O ile tylko uwa\u017cam, \u017ce poradz\u0119 i czas pozwala, staram si\u0119 nie odmawia\u0107 pro\u015bbom znajomych. I tak sta\u0142o si\u0119 w dniu 19 pa\u017adziernika 2016 roku, gdy zadzwoni\u0142 Adam z Bia\u0142egostoku. W zasadzie Adam pro\u015bb\u0119 przekazywa\u0142, poszukuj\u0105c osoby, kt\u00f3ra odpowiedzia\u0142aby na kilka pyta\u0144 lokalnej gazety w sprawie polowa\u0144 i \u0142owiectwa. Zgodzi\u0142em si\u0119 i ju\u017c za chwil\u0119 rozmawia\u0142em z mi\u0142\u0105 pani\u0105 dziennikarz, dowiaduj\u0105c si\u0119 m.in., \u017ce materia\u0142 ma mie\u0107 form\u0119 wywiadu.
\nNie jestem zwolennikiem finalnego tworzenia wywiad\u00f3w telefonicznie ad hoc, cho\u0107by z powodu niemo\u017cno\u015bci dokonania autoryzacji, pomy\u0142ek przekazu, zrozumienia itd. Ponadto nie\u0142atwe jest, przynajmniej dla mnie, udzielanie wywiadu w godzinach porannych (raczej sowa jestem), a o takiej godzinie zadzwoni\u0142 telefon redakcyjny. Ustalili\u015bmy wi\u0119c z pani\u0105 redaktor M. - jako \u017ce materia\u0142 praktycznie \"na wczoraj\", i\u017c do po\u0142udnia tego dnia prze\u015bl\u0119 moje wypowiedzi w kwestiach, kt\u00f3rych oczekuje bia\u0142ostocki periodyk. Wkr\u00f3tce te\u017c otrzyma\u0142em poczt\u0105 elektroniczn\u0105 (co za pi\u0119kne czasy!) kilka pyta\u0144, do kt\u00f3rych przysz\u0142o mi si\u0119 przez 4 godziny (gdy\u017c tyle otrzyma\u0142em czasu) odnie\u015b\u0107. Dla porz\u0105dku dodam, \u017ce by\u0142a to praca spo\u0142eczna. Napisa\u0142em (terminowo !), wys\u0142a\u0142em, cisza. I tak do dzisiaj. Nikt chyba nie lubi by\u0107 tak potraktowanym, ale co tam. Mnie najbardziej zniesmaczy\u0142 fakt potencjalnej na tamten moment straty 4 godzin, kt\u00f3re cho\u0107 nie powiem ? uwa\u017cam, i\u017c spo\u017cytkowa\u0142em tw\u00f3rczo, to jednak materia\u0142 pozosta\u0142 w czelu\u015bciach mojego komputera. A nie tak mia\u0142o by\u0107. Przedstawiam go wi\u0119c na stronie. Mi\u0142ej lektury.<\/p>\n
PS.
\nTekst dedykuj\u0119 pewnemu, sk\u0105din\u0105d pewnie uzdolnionemu naukowcowi przyrodnikowi z PAN, kt\u00f3ry ludziom d\u0105\u017c\u0105cym do ca\u0142kowitego zakazu polowa\u0144 nada\u0142 przeprzyrodniczy epitet \"g\u0142\u0105by\". Nie powiem, mo\u017cna si\u0119 poczu\u0107 jak kapusta \ud83d\ude42<\/p>\n
Jest Pan jednym z inicjator\u00f3w kampanii Niech \u017byj\u0105! Jej celem jest skre\u015blenie ptak\u00f3w z listy zwierz\u0105t \u0142ownych. Dlaczego akurat ptak\u00f3w?<\/strong><\/p>\n Polowania w obecnych czasach, nie s\u0142u\u017c\u0105ce przecie\u017c prze\u017cyciu poluj\u0105cego i jego rodziny, przy wyk\u0142adniczo rosn\u0105cej liczebno\u015bci i ekspansji \u015brodowiskowej naszego gatunku, a z drugiej strony gwa\u0142townie zmniejszaj\u0105cej si\u0119 przestrzeni dla dzikiej przyrody, staj\u0105 si\u0119 niezrozumia\u0142ym dla wielu prze\u017cytkiem. Zw\u0142aszcza w przypadku terytori\u00f3w z natury nierozleg\u0142ych, do jakich mo\u017cna zaliczy\u0107 Europ\u0119.<\/p>\n W ramach kampanii \"Niech \u017byj\u0105\" zajmujemy si\u0119 co prawda tylko ptakami (tzn. 13 gatunkami tzw. ptak\u00f3w \u0142ownych), co nie znaczy, \u017ce godzimy si\u0119 na strzelanie do ssak\u00f3w. Tym niemniej to w\u0142a\u015bnie w przypadku ptak\u00f3w jaskrawo zaznacza si\u0119 absurd i okrucie\u0144stwo polowa\u0144, np. strzelanie i porzucanie b\u0105d\u017a zakopywanie zabitych stworze\u0144, rozliczne konsekwencje strza\u0142\u00f3w nabojami \u015brutowymi (np. ptaki ranne, o\u0142\u00f3w w \u015brodowisku ? cz\u0119\u015b\u0107 \u015brucin zjadana przez nie pomy\u0142kowo), strza\u0142y do s\u0142onek dla pozyskania pi\u00f3rek do kapelusza, strza\u0142y do \u0142ysek cho\u0107 mi\u0119so tego ptaka jest w\u0142a\u015bciwie niejadalne, niezgodne z prawem (gatunek obcy geograficznie dla naszej fauny) wypuszczanie ba\u017cant\u00f3w z hodowli z przeznaczeniem \"pod luf\u0119\", itd., itp.<\/p>\n My\u015bliwi m\u00f3wi\u0105 o sobie, \u017ce s\u0105 obro\u0144cami przyrody. To prawda?<\/strong><\/p>\n Przyroda potrzebuje obro\u0144c\u00f3w przed takimi gremiami, jak my\u015bliwi. Przed lud\u017ami, kt\u00f3rym wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 w stanie przyrod\u0119 kontrolowa\u0107, regulowa\u0107, cokolwiek to znaczy.<\/p>\n Przyk\u0142adowo ? \u017caden szanuj\u0105cy si\u0119 ekolog nie powie, co nagminnie przytrafia si\u0119 my\u015bliwym, \u017ce \"kontroluje populacj\u0119\". Sformu\u0142owanie takie jest przejawem nie tylko braku autokrytycyzmu i zmys\u0142u samozachowawczego, ale tak\u017ce \u015bwiadczy o niewiedzy. C\u00f3\u017c to bowiem znaczy \"kontrolowa\u0107 populacj\u0119\"? Trzeba by zna\u0107 nie tylko stany wyj\u015bciowe na danym terenie takich parametr\u00f3w, jak liczebno\u015b\u0107, g\u0119sto\u015b\u0107, struktura wiekowa, p\u0142ciowa czy mechanizm\u00f3w integruj\u0105cych populacj\u0119 i jeszcze kilku innych, ale i bada\u0107 (latami) tendencje dynamiczne, jakim ta populacja podlega. W przypadku ptak\u00f3w badania populacyjne s\u0105 szczeg\u00f3lnie trudne, m.in. ze wzgl\u0119du na mobilno\u015b\u0107 tych stworze\u0144.<\/p>\n A wracaj\u0105c do my\u015bliwych ? warto zapyta\u0107, jak taki pan czy pani jest np. w stanie \"kontrolowa\u0107 populacj\u0119\" g\u0119si zbo\u017cowej, czy g\u0119si bia\u0142oczelnej ? gatunk\u00f3w spotykanych w Polsce tylko na przelotach ? Kontrola populacji przez strzelanie ? takich przypadk\u00f3w w historii, a nawet w obr\u0119bie naszego gatunku, a\u017c nadto. Mam ponadto wra\u017cenie, \u017ce o mechanizmach samoregulacyjnych w przyrodzie my\u015bliwi nie s\u0142yszeli. Mo\u017ce dlatego, \u017ce ich tam obecno\u015b\u0107 jest zupe\u0142nie zb\u0119dna.<\/p>\n Teraz mamy okres, kiedy odstrzela si\u0119 prawie ka\u017cde dzikie zwierz\u0119. Gospodarka lasu nie utrzyma\u0142aby si\u0119 sama, bez tej procedury?<\/strong><\/p>\n Sformu\u0142owa\u0142bym to pytanie nieco inaczej:<\/i><\/p>\n Teraz mamy okres, kiedy strzela si\u0119 do wi\u0119kszo\u015bci tzw. zwierz\u0105t \u0142ownych (kilkadziesi\u0105t gatunk\u00f3w). Gospodarka lasu nie utrzyma\u0142aby sie sama bez tej procedury ?<\/strong><\/p>\n Chyba lepiej ? bez tego procederu. Jest to pytanie obejmuj\u0105ce wyj\u0105tkowo szeroki zakres zagadnie\u0144, pocz\u0105wszy od zdefiniowania gospodarki le\u015bnej, poprzez niuanse \u0142owiectwa, hodowli lasu, a tak\u017ce np. tzw. udost\u0119pniania ekosystem\u00f3w le\u015bnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n Powi\u0105zania administracji las\u00f3w pa\u0144stwowych z my\u015blistwem s\u0105 bardzo \u015bcis\u0142e (okre\u015blone m.in. w Strategii PGL LP na lata 2014 ? 2030), mo\u017ce dlatego, \u017ce wielu le\u015bnik\u00f3w poluje. Z drugiej strony le\u015bnicy obawiaj\u0105 si\u0119 tych powi\u0105za\u0144, co te\u017c dobrze wida\u0107 we wspomnianym dokumencie. To swoista schizofrenia, je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 nierzadki przecie\u017c model \"le\u015bnika poluj\u0105cego\".<\/p>\n Problemem dla s\u0142u\u017cb le\u015bnych, z punktu widzenia hodowli lasu, s\u0105 niekt\u00f3re ssaki, zw\u0142aszcza tzw. zwierzyna p\u0142owa, zgryzaj\u0105ca na uprawach sadzonki drzew le\u015bnych. Sytuacja taka to jednak skutek zwi\u0119kszonej liczebno\u015bci i przeg\u0119szczenia na wielu terenach populacji np. saren, implikowanego w wi\u0119kszo\u015bci przez my\u015bliwych nienaturalnym \u015brodowiskowo dokarmianiem. Uprawy s\u0105 grodzone, wi\u0119c teoretycznie nie powinno si\u0119 narzeka\u0107.<\/p>\n Ponadto, patrz\u0105c szerzej, problem dotyczy modelu gospodarczego lasu lansowanego przez Lasy Pa\u0144stwowe. To model niestety w wi\u0119kszo\u015bci ogrodniczy. Trudno si\u0119 np. dziwi\u0107 zgryzaniu d\u0119bu bezszypu\u0142kowego czy buka czy innych li\u015bciastych, gdy s\u0105 one sadzone w zwartych uprawach czy podsadzane pod starszy drzewostan na siedliskach borowych, stanowi\u0105c atrakcyjny dodatek do menu zwierzyny. Trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w odnowieniach naturalnych (z niewielk\u0105 lub bez pomocy cz\u0142owieka) nasilenie tego problemu gwa\u0142townie maleje. Trudno ponadto nie widzie\u0107, \u017ce np. na powierzchniach spontanicznie zarastaj\u0105cych lasem grunt\u00f3w porolnych (bez gospodarki le\u015bnej) problem praktycznie nie istnieje ? zwierz\u0119ta podjadaj\u0105 to i owo, a co zostanie dorasta s\u0119dziwego wieku, o ile nie zostanie wcze\u015bniej wyci\u0119te.<\/p>\n \u0141owiectwo powinno by\u0107 delegalizowane?<\/strong><\/p>\n W kilku krajach to ju\u017c dzia\u0142a. Zakaz polowa\u0144 komercyjnych obowi\u0105zuje w Kenii (od 1977 roku), w Kostaryce (od 2012), w Botswanie (od 2014). W parlamencie Holandii le\u017cy projekt ca\u0142kowitej likwidacji polowa\u0144 w tym kraju. W Albanii wprowadzane s\u0105 okresowe moratoria na polowania; dotyczy to wszystkich zwierz\u0105t. W wielu krajach w ostatnich latach zaobserwowa\u0107 mo\u017cna szybko narastaj\u0105cy ostracyzm spo\u0142eczny wobec polowa\u0144.<\/p>\n Niedawno m\u00f3j serdeczny kolega, podr\u00f3\u017cnik Micha\u0142 Kocha\u0144czyk podes\u0142a\u0142 interesuj\u0105cy pomys\u0142 jednej ze swoich studentek zaprzestania dzia\u0142alno\u015bci PZ\u0141 na 3-5 lat dla stwierdzenia, co si\u0119 w zwi\u0105zku z tym wydarzy w lasach, w agrocenozach i w miastach, w kontek\u015bcie fauny i flory. Uwa\u017cam, \u017ce im d\u0142u\u017cszy ten czas zaniechania tym lepiej i \u017ce jest to dobry spos\u00f3b nie tylko zebrania warto\u015bciowych wynik\u00f3w bada\u0144, ale i dokszta\u0142cenia grona my\u015bliwych w tematyce samoregulacji w przyrodzie oraz wygospodarowania czasu na refleksj\u0119 tego grona nad sensem tego, co robi\u0105.<\/p>\n S\u0105 strza\u0142y, kiedy zwierz\u0119 pada od razu. S\u0105 te\u017c takie, kiedy pada, ale jeszcze si\u0119 miota, wstaje, czo\u0142ga si\u0119... Wtedy jego cia\u0142o zostawia na ziemi albo \u015bniegu krew. My\u015bliwi m\u00f3wi\u0105, \u017ce zwierzyna pisze list. Ostatni. Prosz\u0119 o komentarz.<\/strong><\/p>\n Genialny psycholog, profesor Aleksander Niko\u0142ajewicz Strawi\u0144ski z \"Mistrza i Ma\u0142gorzaty\" Micha\u0142a Bu\u0142hakowa mia\u0142by tu sporo do powiedzenia. Ja mog\u0119 tylko stwierdzi\u0107, \u017ce tego typu wypowiedzi sprawiaj\u0105 mojej sferze ducha niezmiern\u0105 przykro\u015b\u0107. Moja za\u015b sfera science reaguje utwierdzaniem si\u0119 w przekonaniu, \u017ce za jaki\u015b czas z Homo sapiens wyewoluuj\u0105 dwa nowe gatunki. I mam nadziej\u0119, \u017ce ten, kt\u00f3remu pozbawiane \u017cycia w imi\u0119 krwawego hobby zwierz\u0119ta \"pisz\u0105 listy\", szybko znajdzie si\u0119 w zdecydowanej recesji.<\/p>\n My\u015bliwi maj\u0105 swoj\u0105 etykiet\u0119. np. odczekuj\u0105 jakie\u015b 20 min., zanim zwierzyna odejdzie. To wystarczaj\u0105ce?<\/strong><\/p>\n Etykieta i rytua\u0142y my\u015bliwych mnie nie przekonuj\u0105. Nie przekonuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie z powod\u00f3w bazowych ? pomi\u0119dzy poluj\u0105cym a zwierzyn\u0105 jest zbyt du\u017ca obecnie dysproporcja si\u0142 i szans. Oprzyrz\u0105dowany pan (czy pani), przybywaj\u0105cy(a) ze skrajnie traumatycznymi (pozbawienie \u017cycia) i agresywnymi zamiarami w obc\u0105, w kontek\u015bcie w\u0142asnej egzystencji przestrze\u0144, ingeruj\u0105cy(a) drastycznie w relacje rodzinne i inne (nie swoje ? rodzin\u0119, kt\u00f3rej mog\u0142aby zagra\u017ca\u0107 \u015bmier\u0107 na polowanie nie przywozi), siedz\u0105cy(a) ponadto na ambonie, egzekutor(ka), pan(pani) i w\u0142adca. Za chwil\u0119 w\u0142a\u015bciciel(ka) zabitej zwierzyny (przedtem w\u0142a\u015bcicielem by\u0142o ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo). Tego typu osoby w roli tw\u00f3rc\u00f3w etyki czy etykiety jakiejkolwiek to po prostu nieporozumienie. To obra\u017ca etyk\u00f3w.<\/p>\n Albo strza\u0142y do ptak\u00f3w w locie, \u017ceby pono\u0107 mia\u0142y wi\u0119ksze szanse. A kwestia rozpoznania gatunku ? Jak przez 2-3 sekundy rozpozna\u0107, czy leci kaczka krzy\u017c\u00f3wka czy bardzo do niej podobny chroniony prawem p\u0142askonos lub krakwa ? czy leci czernica czy chroniona ogorza\u0142ka lub podgorza\u0142ka, g\u0142owienka czy chroniona he\u0142miatka, cyraneczka czy chroniona cyranka? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zawodowych ornitolog\u00f3w w tak kr\u00f3tkim czasie i cz\u0119sto w z\u0142ych warunkach o\u015bwietlenia (nawet w nocy prawo polskie dopuszcza strzelanie do kaczek i g\u0119si) nie dokona prawid\u0142owego rozpoznania gatunku. A my\u015bliwy ? potrafi. Czy to nie dziwne ? Oczywi\u015bcie nie znaczy to, i\u017c namawiam do strzelania ptak\u00f3w, np. na wodzie. Namawiam do zaprzestania polowa\u0144, tej niezdrowej, bo krwawej, rozrywki. Nasza kampania jest po to, aby do ptak\u00f3w w Polsce przestano w og\u00f3le strzela\u0107. I b\u0119dziemy dzia\u0142a\u0107 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie osi\u0105gniemy tego celu. Co do ssak\u00f3w, a w konsekwencji likwidacji smutnej listy tzw. zwierz\u0105t \u0142ownych pozostajemy w nadziei, \u017ce zajm\u0105 si\u0119 tym, najlepiej jak najszybciej, kolejne pokolenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" O ile tylko uwa\u017cam, \u017ce poradz\u0119 i czas pozwala, staram si\u0119 nie odmawia\u0107 pro\u015bbom znajomych. I tak sta\u0142o si\u0119 w dniu 19 pa\u017adziernika 2016 roku, gdy zadzwoni\u0142 Adam z Bia\u0142egostoku. W zasadzie Adam pro\u015bb\u0119 przekazywa\u0142, poszukuj\u0105c osoby, kt\u00f3ra odpowiedzia\u0142aby na kilka pyta\u0144 lokalnej gazety w sprawie polowa\u0144 i \u0142owiectwa. Zgodzi\u0142em si\u0119 i ju\u017c za chwil\u0119 Czytaj dalej... \"Wywiad, kt\u00f3rego nie by\u0142o :)\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317"}],"collection":[{"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":318,"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317\/revisions\/318"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mikrobiotop.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}